گردشگری روستایی فرصت است یا تهدید؟!
×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

روی خط اخبار

true
    امروز  سه شنبه - ۱ بهمن - ۱۳۹۸  
true
true
گردشگری روستایی فرصت است یا تهدید؟!

>> افسانه برنجکار مدرس دانشگاه

گیل سداد/ کم ‌بهره بودن فعالیت‌های سنتی کشاورزی و به دنبال آن افول شدید سطح درآمد در مناطق روستایی که رابطه مستقیم با افزایش نرخ بیکاری و روند مهاجر فرستی روستاییان داشته، شرایط دشوار اقتصادی را برای آن‌ها ایجاد نموده است؛ این مسئله، سیاست گذران و برنامه ریزان گردشگری را بر آن داشت تا از گردشگری به‌ عنوان کاتالیزور توسعه در جهت بهبود شرایط اقتصادی جوامع روستایی بهره‌برداری نمایند. بدین رو گردشگری روستایی، که با اهداف ماجرا جویانه و گذران اوقات فراغت اشراف‌زادگان در مکان‌های روستایی شکل‌گرفته بود، باگذشت زمان تبدیل به رهیافتی جایگزین برای نیل به توسعه پایدار روستایی در دنیا گردید.
گردشگری روستایی با نوین‌سازی اقتصاد روستا تلاش دارد با بهبود شرایط مالی و اقتصادی، روستا را از انزوای سنتی خارج نموده و با ریشه کنی فقر شرایط زندگی روستاییان را بهبود بخشد. احیاء و باز ساخت روستا، فراهم شدن خدمات زیر بنایی و افزایش خدمات رفاهی به همراه توسعه فضای کالبدی روستا از دیگر پیامدهای مثبت گردشگری در نواحی روستایی است که منجر شد، این پدیده مورد توجه عموم اقشار جامعه به‌ویژه روستاییان قرار گیرد و از آن به‌ عنوان یک فرصت اقتصادی برای ارتقاء وضع موجود و کیفت زندگی خود بهره‌برداری نمایند.
اما باید پذیرفت که گردشگری در روستا علی‌رغم برشمردن ویژگی‌های مثبت و تحولات اقتصادی ناشی از توسعه، اثرات و پیامدهای منفی نیز به دنبال خواهد داشت. تحولات فرهنگی که به‌ واسطه حضور گردشگران در نواحی روستایی شکل‌گرفته را می‌توان از مهم‌ترین اثرگذاری‌های گردشگری روستایی بیان داشت که نیازمند زیر ساخت مستحکم از بنیان‌های فرهنگی جامعه است؛ که در صورت عدم توجه به آن، این فرصت اقتصادی، تبدیل به بحرانی برای تنزل فرهنگ، آسیب‌های اجتماعی و زیست ‌محیطی می‌گردد. چراکه شالوده اصلی توسعه بر اساس پایداری اجتماعی جامعه و ثبات هویتی آن بنا نهاده شده است و هرگونه دخل و تصرفی در آن می‌بایست بر اساس الگوهای فرهنگی همان جامعه صورت گیرد. گردشگری روستایی زمانی منجر به تجدید حیات روستا می‌شود که بتواند تمامی منظرهای توسعه را در برگرفته و به ‌صورت یک فرایند یکپارچه در محیط روستا اجرا گردد. تفاوت فرهنگی بین دو جامعه میهمان و میزبان گاهی پیامدهایی غیر همسو و مغایر با یکدیگر در جوامع روستایی ایجاد می‌نمایند که اثرات مخرب فرهنگی آن به‌ مراتب اثرگذارتر از توسعه اقتصادی در محیط روستا است.
درنتیجه راهبرد توسعه گردشگری، زمانی منجر به بهبود شرایط اقتصادی روستا می‌شود که بر مبنای الگوهای فرهنگی همان منطقه صورت گیرد، در غیر این صورت شاهد ناهنجاری‌های اجتماعی خواهیم بود که در نتیجه رشد نامتوازن اقتصاد و فرهنگ در روستاهای گردش پذیر شکل گرفته است. لذا برنامه ریزان و مسئولین اجرایی طرح‌های توسعه گردشگری می‌بایست؛ با تدوین قوانین اجرایی مشخص، متناسب با الگوهای فرهنگی و هنجارهای اجتماعی حاکم بر نواحی روستایی که برگرفته از آداب و سنن ساکنین آن منطقه است، شرایط مساعد برای حضور گردشگران در روستا را فراهم نمایند. بدین صورت با کاهش آسیب به جامعه روستایی، گردشگری می تواند یک راهبرد مؤثر در ارتقاء توانمندی افراد جامعه باشد که هم جوامع روستایی از مزایای آن بهره مند می گردند و هم افراد غیر بومی می توانند در یک محیط مطلوب، ضمن کسب تجربه های جدید از زندگی متفاوت با شهرنشینی، اوقات فراغت خود را به بهترین شکل ممکن سپری نمایند. توسعه گردشگری در محیط روستایی با رعایت تناسب های فرهنگی ـ اجتماعی، زمینه توسعه فعالیت های اقتصادی در روستا را فراهم نموده و تداوم آن فرایند توسعه پایدار روستایی را تسریع می بخشد.

true
true
false
true

false